تبیین نقش سواد دیجیتالی به منظور حفظ استقلال فکری در مواجهه با هوش مصنوعی (مورد مطالعه: حوزه آموزش)
کد مقاله : 1525-FUTURESTUDIES
نویسندگان
فائزه ساعدی زاده *
دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش سواد دیجیتالی در حفظ و تقویت استقلال فکری دانش‌آموزان و دانشجویان در مواجهه با ابزارهای هوش مصنوعی در محیط‌های آموزشی انجام شده است. این مطالعه با رویکردی توصیفی-تحلیلی و با مرور اسناد، پژوهش‌های پیشین و چارچوب‌های نظری مرتبط، به بررسی مفهوم و ابعاد سواد دیجیتالی تبیین شده و ضرورت آن در مواجهه با تحولات سریع فناوری پرداخته شده و پس از آن چگونگی یکپارچگی این سواد با هوش مصنوعی در زمینه‌ی کلی آموزش مورد بحث قرار می‌گیرد. این پژوهش ضمن تشریح مزایا و چالش‌های به‌کارگیری هوش مصنوعی در فرآیندهای آموزشی، راهکارهایی عملی برای توسعه مهارت‌های دیجیتالی ارائه می‌دهد.
یافته‌ها نشان می‌دهد توانمندسازی کاربران برای اجتناب از مصرف منفعلانه فناوری و تبدیل شدن به کنشگرانی فعال و منتقد در نظام دیجیتال است تا استقلال فکری آن‌ها در برابر نفوذ هوش مصنوعی تضمین شود که ارتقای سواد دیجیتالی می‌تواند از وابستگی منفعلانه به خروجی‌های تولیدشده توسط سامانه‌های هوش مصنوعی جلوگیری کرده و زمینه را برای استفاده آگاهانه، نقادانه و خلاقانه از این ابزارها فراهم سازد. همچنین، آموزش هدفمند سواد دیجیتالی در برنامه‌های درسی می‌تواند به شکل‌گیری نگرش پرسشگرانه، تشخیص خطاها و سوگیری‌های الگوریتمی و تقویت عاملیت یادگیرنده منجر شود.
بر این اساس، پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران آموزشی و برنامه‌ریزان درسی، توسعه سواد دیجیتالی را به‌عنوان یکی از شایستگی‌های محوری قرن بیست‌ویکم در نظر گرفته و با طراحی مداخلات آموزشی ساختارمند، زمینه حفظ استقلال فکری فراگیران در عصر هوش مصنوعی را فراهم آورند.
کلیدواژه ها
سواد دیجیتالی،هوش مصنوعی در آموزش،استقلال فکری ،وابستگی فکری
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر