طراحی الگوی برنامه‌ریزی درسی انعطاف‌پذیر برای نظام تربیت معلم: رهیافتی آینده‌پژوهانه در مواجهه با عدم‌قطعیت‌های جهان VUCA
کد مقاله : 1510-FUTURESTUDIES
نویسندگان
مهدی محسنی *1، علی بهرامشاهی2، امید رنجبر3
1سایر
2عضو هیات علمی
3کارمند
چکیده مقاله
جهان امروز با ویژگی‌هایی چون بی‌ثباتی، عدم‌قطعیت، پیچیدگی و ابهام (VUCA) توصیف می‌شود؛ جهانی که در آن نظام‌های آموزشی برای بقا و اثربخشی، ناگزیر از بازاندیشی در برنامه‌های درسی خود هستند. در این میان، نظام تربیت معلم به عنوان متولی اصلی تربیت نیروی انسانی آینده، نیازمند برنامه‌ریزی درسی منعطف و آینده‌نگری است که بتواند معلمان را برای مواجهه با تحولات شتابان و پیش‌بینی‌ناپذیر آماده سازد. با وجود اهمیت این موضوع، شکاف قابل توجهی میان برنامه‌های درسی موجود و الزامات جهان VUCA مشاهده می‌شود. هدف مقاله حاضر، طراحی الگوی برنامه‌ریزی درسی انعطاف‌پذیر برای نظام تربیت معلم با رهیافتی آینده‌پژوهانه در مواجهه با عدم‌قطعیت‌های جهان VUCA است. روش پژوهش، توصیفی_تحلیلی و گردآوری اطلاعات به شیوه کتابخانه‌ای و مرور سیستماتیک پیشینه پژوهش بوده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که الگوی پیشنهادی شامل پنج مؤلفه اصلی است: برنامه‌درسی سیال (قابلیت بازنگری مستمر)، یادگیری خودتنظیم (توانمندسازی دانشجومعلمان در مسیر یادگیری شخصی‌سازی‌شده)، شایستگی‌های آتی‌نگر (مهارت‌های مورد نیاز برای مواجهه با آینده)، ارزشیابی پویا (سنجش فرایندمحور و انعطاف‌پذیر) و شبکه‌های یادگیری مشارکتی (یادگیری فراتر از مرزهای کلاس). نتیجه‌گیری مقاله بر این نکته تأکید دارد که گذار از برنامه‌های درسی ایستا و محتوامحور به سوی الگوهای انعطاف‌پذیر و فرایندمحور، یک ضرورت انکارناپذیر برای نظام تربیت معلم در عصر VUCA است. این الگو می‌تواند چارچوبی عملی برای بازطراحی برنامه‌های درسی دانشگاه فرهنگیان و سایر مراکز تربیت معلم فراهم آورد.
کلیدواژه ها
برنامه‌ریزی درسی انعطاف‌پذیر، نظام تربیت معلم، آینده‌پژوهی، جهان VUCA، عدم‌قطعیت، دانشگاه فرهنگیان.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر