واکاوی مؤلفه‌ها و مصادیق هویت ملی در کتاب‌های درسی پیام‌های آسمان دوره اول متوسطه با رویکرد آینده‌پژوهی
کد مقاله : 1491-FUTURESTUDIES
نویسندگان
اسحق شیرین کام1، نرگس میرزاده *2، عطیه میرزاده کوشاهی3، حمیده طلایی4
1استادیارگروه آموزش علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان تهران ،ایران
2دانش آموخته دکتری علوم قرآن وحدیث مدرس دانشگاه فرهنگیان هرمزگان، بندرعباس ایران
3دانشجوی کارشناسی رشته الهیات دانشگاه فرهنگیان پردیس فاطمه الزهرا(س) بندرعباس، ایران
4کارشناس ارشد مدرس دانشگاه فرهنگیان فاطمه الزهرا بندرعباس، ایران
چکیده مقاله
هویت ملی به عنوان مجموعه‌ای از باورها و ارزش‌ها، نقش بسزایی در شکل‌گیری شخصیت دانش‌آموزان دارد. با توجه به تحولات جهانی و نیازهای هویتی جامعه اسلامی-ایرانی، آینده‌پژوهی در نظام آموزش و پرورش ضروری است. پژوهش حاضر با هدف بررسی و شناسایی مصادیق مؤلفه‌های هویت ملی در کتاب‌های درسی «پیام‌های آسمان» دوره متوسطه اول و تبیین ارتباط آن با آینده‌پژوهی انجام شد. روش تحقیق به صورت توصیفی-تحلیلی بوده و داده‌ها از طریق مرور متون کتب درسی و اسناد بالادستی گردآوری شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که مؤلفه‌هایی نظیر ایمان، اخلاق اجتماعی، مسئولیت‌پذیری و الگوهای دینی-تاریخی در محتوای کتب درسی بازتاب یافته‌اند؛ هرچند در بازنمایی برخی نمادهای بصری ملی (مانند پرچم) کاستی‌هایی مشاهده می‌شود. همچنین، هماهنگی میان نهادهای هویت‌ساز (خانواده، مدرسه، رسانه) برای جلوگیری از بحران هویت حیاتی است. نتیجه‌گیری کلی پژوهش بر اهمیت شناسایی مؤلفه‌های هویت ملی، ایجاد سازوکارهای حمایتی و برنامه‌ریزی آموزشی متناسب با تحولات بین‌المللی تأکید دارد. تحقق اهداف تربیتی نیازمند بهره‌گیری از رویکردهای نوین و آینده‌نگر در آموزش متوسطه اول است تا نسلی متعهد به فرهنگ و سرزمین خود پرورش یابد.
کلیدواژه ها
هویت ملی، مدارس متوسطه اول، مؤلفه‌های هویت ملی، کتاب‌های درسی پیام‌های آسمان، آینده‌پژوهی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی