طراحی و تدوین برنامه درسی آینده‌پژوه (مطالعه موردی: مدرسه ابتدایی پسرانه ۱۵ خرداد شهرستان زابل)
کد مقاله : 1475-FUTURESTUDIES
نویسندگان
امیر محمد معین فر *1، اعظم افشاری2، سارا پودینه تمیز3
1دانشجوی کارشناسی آموزش ابتدایی، واحد زابل، دانشگاه فرهنگیان پردیس شهید مطهری، سیستان و بلوچستان، ایران.
2دانش آموخته کارشناسی ارشد مدیریت دولتی گرایش توسعه منابع انسانی، واحد زابل، دانشگاه آزاد اسلامی، سیستان و بلوچستان، ایران.
3دانشجوی کارشناسی آموزش ابتدایی، واحد زابل، دانشگاه فرهنگیان پردیس رسالت، سیستان و بلوچستان، ایران.
چکیده مقاله
طراحی و تدوین برنامه درسی آینده‌پژوه رویکردی است که با شناسایی نیازهای آموزشی، فرهنگی و اجتماعی دانش‌آموزان و پیش‌بینی چالش‌های آینده، زمینه را برای تربیت نسلی خلاق، پژوهش‌محور و آماده مواجهه با تحولات فراهم می‌کند. این پژوهش توصیفی–تحلیلی با رویکرد مروری نظام‌مند و مطالعه موردی، به طراحی و تدوین الگوی برنامه درسی آینده‌پژوه برای دوره ابتدایی پرداخته و کاربرد آن را در مدرسه ابتدایی پسرانه ۱۵ خرداد شهرستان زابل (به عنوان نمونه‌ای از مناطق محروم مرزی سیستان و بلوچستان) بررسی کرده است. منابع اصلی شامل مقالات علمی-پژوهشی معتبر در حوزه طراحی برنامه درسی مبتنی بر آینده‌پژوهی، مدل‌های اعتبارسنجی نیازمحور و چارچوب‌های مفهومی آینده‌نگرانه بودند. یافته‌ها نشان داد که الگوی برنامه درسی آینده‌پژوه در هشت بعد کلیدی قابل تبیین است: منطق (تفکر خلاق و پژوهش‌محور)، اهداف یادگیری (مهارت‌های قرن ۲۱ و نیازهای محلی)، محتوای یادگیری (بومی‌سازی‌شده و آینده‌محور)، روش‌های تدریس (فعال و مشارکتی)، مواد و منابع آموزشی (دیجیتال و متنوع)، گروه‌بندی یادگیری (همکاری و سناریومحور)، زمان‌بندی و محیط یادگیری (انعطاف‌پذیر و آرامش‌بخش) و ارزشیابی (بازتابی و فرآیندمحور). در مطالعه موردی مدرسه ۱۵ خرداد زابل، فرصت‌ها شامل تقویت مهارت‌های پایه با رویکرد آینده‌پژوه برای تربیت نیروی انسانی مرزی بود؛ اما چالش‌ها شامل شکاف دیجیتال، محدودیت منابع آموزشی و نیاز به بومی‌سازی محتوای فرهنگی-اجتماعی است. نتایج بر ضرورت محلی‌سازی الگوی ملی برنامه درسی آینده‌پژوه، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های آموزشی مناطق محروم و سیاست‌های عدالت‌محور تأکید دارد. این پژوهش خلأ مطالعات موردی ابتدایی در مناطق مرزی را تا حدی پر کرده و پیشنهادهای عملی برای مدیران مدرسه ۱۵ خرداد زابل ارائه می‌دهد.
کلیدواژه ها
برنامه درسی آینده‌پژوه، طراحی برنامه درسی، مناطق محروم، مدرسه ابتدایی، زابل
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر