تبیین نقش آینده‌پژوهی در ارتقای کیفیت تربیت معلم و آموزش و پرورش متناسب با نیازهای هویتی اسلامی–ایرانی و تحولات جهانی آموزش
کد مقاله : 1453-FUTURESTUDIES
نویسندگان
اسحق شیرین کام *1، بتول کریمی تکلو2، شمسی کریمی3، عطیه میرزاده کوهشاهی4
1استادیارگروه آموزش علوم تربیتی دانشگاه فرهنگیان تهران ،ایران
2کارشناس مسئول حراست، دانشگاه فرهنگیان هرمزگان
3دبیر اموزش وپرورش ناحیه یک بندرعباس
4دانشجوی کارشناسی رشته آموزش الهیات دانشگاه فرهنگیان هرمزگان پردیس فاطمه الزهرا (س)
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف واکاوی نقش رویکردهای آینده‌پژوهانه در بهینه‌سازی نظام تربیت معلم، با تأکید بر مؤلفه‌های هویت اسلامی–ایرانی و همسو با دگرگونی‌های جهانی آموزش انجام شده است. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، کیفی با رویکرد پدیدارشناسی توصیفی است که داده‌های آن از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته با ۱۲ نفر از نخبگان آموزشی و اعضای هیئت‌علمی دانشگاه فرهنگیان جمع‌آوری گردید. یافته‌ها نشان می‌دهد که تربیت معلم در افق آینده، دیگر صرفاً انتقال دانش پداگوژیک نیست، بلکه پروژه‌ای چندوجهی شامل تاب‌آوری دیجیتال، صلاحیت‌های اخلاقی و استحکام هویتی است. مهم‌ترین مانع شناسایی‌شده، «گسست‌های ساختاری سه‌گانه» شامل تضاد میان ارزش‌های اعلامی و عملکردی، ناهمخوانی شایسته‌سالاری آکادمیک با پاداش‌های اجتماعی، و فقدان امنیت روانی برای نوآوری است. در مقابل، راهبرد کلیدی، بازتعریف نقش استاد به عنوان «معمار آینده‌نگر» و «الگوی زیست اخلاقی» معرفی شد که می‌تواند با ایجاد فضاهای امن گفت‌وگو، تعارضات ارزشی را به فرصت‌های رشد تبدیل کند. نتیجه‌گیری پژوهش حاکی از آن است که تحقق آموزش و پرورش تراز آینده، نیازمند استقرار یک «نظام متوازن دوگانه» است که از سویى به یکپارچگی سیستمی و اعتبار نهادی بپردازد و از سوی دیگر، «حاکمیت فردی» و «مصونیت دیجیتال» را در معلمان و دانشجو-معلمان نهادینه سازد.
کلیدواژه ها
آینده‌پژوهی آموزش، تربیت معلم، هویت اسلامی–ایرانی، تحولات جهانی آموزش، دانشگاه فرهنگیان.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی