*نقش هوش جنبشی-فضایی در بازآفرینی محیط‌های یادگیری: الزامی جدید در تربیت معلم آینده
کد مقاله : 1398-FUTURESTUDIES
نویسندگان
مهسا زارع بیدکی *
دانشجوی کارشناسی الهیات دانشگاه فرهنگیان یزد
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف تبیین نقش و چگونگی پرورش هوش جنبشی-فضایی به عنوان یک شایستگی حرفهای اساسی در فرآیند تربیت معلمان ایران انجام شد. روش پژوهش، کیفی و از نوع نظریهپردازی دادهبنیاد (گراندد تئوری) بود. داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته عمیق با پانزده نفر از اساتید و بیست نفر از دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان، مشاهده میدانی و تحلیل اسناد بالادستی و آموزشی گردآوری شد. یافته‌ها منجر به طراحی یک چارچوب سه‌مرحله‌ای با عنوان «چرخه تحول هوش جنبشی-فضایی» گردید که شامل مراحل «بیداری حسی-فضایی»، «طراحی کنش یکپارچه» و «بازاندیشی و انعکاس» است. این چرخه، معلم آینده را در نقش «معمار زیسته یادگیری» قرار می‌دهد. مهم‌ترین موانع شناسایی‌شده در مسیر اجرا، مغفول‌ماندگی این موضوع در سرفصل‌های رسمی، فقدان ابزار و الگوی عملیاتی برای تدریس و ناهمگونی نظام ارزیابی فعلی با ماهیت کنش‌های حرکتی-فضایی بودند. در پاسخ به این چالش‌ها، راهکارهای عملی شامل طراحی واحد درسی کارگاهی با محوریت مهارت‌های فضایی-حرکتی، تألیف راهنمای عمل مصور برای اساتید و گنجاندن شاخص‌های مرتبط در نظام ارزشیابی کارورزی پیشنهاد شد. در نهایت، این مطالعه نتیجه می‌گیرد که یکپارچه‌سازی نظام‌مند هوش جنبشی-فضایی در تربیت معلم، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت تحولی برای بازتعریف صلاحیت‌های معلم آینده و حرکت به سوی ایجاد محیط‌های یادگیری پویا و تجسم‌یافته است.
کلیدواژه ها
هوش جنبشی-فضایی، تربیت معلم، نظریه داده‌بنیاد، چرخه تحول، برنامه درسی کارگاهی، معماری یادگیری، ارزیابی کیفی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی