سناریونویسی آینده‌پژوهی کاربرد هوش مصنوعی در بازطراحی فرآیندهای یاددهی-یادگیری و تحول آموزشی تربیت معلم
کد مقاله : 1395-FUTURESTUDIES
نویسندگان
زینب صادقی *
استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. zeinabsadeghi@cfu.ac.ir
چکیده مقاله
با ظهور هوش مصنوعی مولد، نظام‌های آموزشی با یک تغییر پارادایم از عصر اطلاعات به عصر هوش روبرو شده‌اند که هسته مرکزی پداگوژی را به چالش کشیده است. پژوهش حاضر با هدف سناریونویسی آینده‌پژوهانه کاربرد هوش مصنوعی در بازطراحی فرآیندهای یاددهی-یادگیری و تحول آموزشی تربیت معلم انجام شده است. این مطالعه از نظر ماهیت، مروری-تحلیلی بوده و با بهره‌گیری از استراتژی سنتز روایی و واکاوی مضمونی ادبیات نوین جهانی، به ترسیم نقشه تحول در این حوزه پرداخته است. چارچوب تحلیلی این پژوهش بر پایه مدلTPACK استوار است که از طریق آن، مؤلفه‌های راهبردی بازطراحی در سه خوشه اصلی شامل «بازطراحی نقش معلم»، «پویایی محتوای آموزشی» و «نظام ارزشیابی فرآیندمحور» استخراج گردید. در بخش یافته‌ها، با استفاده از تکنیک شبکه سناریوها و بر اساس دو عدم قطعیت کلیدی شامل «انعطاف‌پذیری ساختار پداگوژیک» و «شتاب پیشرفت فناوری»، چهار سناریوی محتمل تحت عناوین: دستیار هوشمند(بهینه‌سازی ابزاری)، معلم راهبر(تحول پداگوژیک مطلوب)، تکنولوژی‌زدگی رادیکال(حاشیه‌نشینی معلم) و مقاومت ساختاری (شکاف دیجیتال) ترسیم و روایت شدند. نتایج پژوهش مبین آن است که برای گذار به سناریوی مطلوب، نظام تربیت معلم نیازمند عبور از پداگوژی انتقال‌محور به سمت مدل «هم‌زیستی هوشمند پداگوژیک» است. در نهایت، مدل پیشنهادی شامل چهار رکن ۱. ارتقای شایستگی‌های ترکیبی (AI-TPACK)، ۲. استقرار محیط‌های یادگیری هیبرید (هم‌مدرسی انسان و ماشین)، ۳. گذار به ارزشیابی اصیل و داده‌محور و ۴. توسعه اخلاق پداگوژیک الگوریتمیک ارائه شده است. این مدل بر تقویت عاملیت انسانی معلم در تلاقی با قابلیت‌های پیش‌بینی‌گر هوش مصنوعی تأکید دارد.
کلیدواژه ها
آینده‌پژوهی، هوش‌مصنوعی، تربیت‌معلم، TPACK، سناریونویسی، بازطراحی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر