ابعاد فرهنگی، اجتماعی و تمدنی احیای «فرهنگ کار» در تمدن نوین اسلامی: بازطراحی نظام آموزش مهارت بر مبنای سنّت فتوت‌نامه‌ها
کد مقاله : 1372-FUTURESTUDIES
نویسندگان
سید مسعود عمرانی *
استادیار معارف دانشگاه فرهنگیان معاون پژوهش و آموزش پردیس شهید بهشتی مشهد
چکیده مقاله
تمدن نوین اسلامی نیازمند تحول بنیادین در نهاد آموزش و پرورش است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوای اسنادی، ضمن واکاوی فتوت‌نامه‌های سده‌های ۸ تا ۱۲ هجری قمری، سه شکاف تمدنی عمیق را در نظام آموزش کنونی شناسایی کرده است: شکاف در چیستی آموزش (از تقدس کار تا بی‌معنایی شغل)، شکاف در محتوای آموزش (از سه‌گانه صناعت، شریعت و فتوت تا تکنیک صرف)، و شکاف در زمان‌بندی آموزش (از کارآموزی زودهنگام تا اطاله ۱۲ ساله). در پاسخ، مدل سه‌وجهی «آمایش» (آداب، مهارت، اتصال به میراث) به عنوان الگویی عملیاتی برای بازطراحی نظام آموزش مهارت و اخلاق حرفه‌ای ارائه شده است. این الگو با احیای سنت فتوت‌نامه‌نویسی به زبان امروزی، بازتعریف نقش استاد به مثابه مرشد حرفه‌ای، تدوین فتوت‌نامه‌های معاصر و روایت‌پردازی تمدنی را دنبال می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که احیای سنت فتوت‌نامه‌نویسی نه یک «بازگشت به گذشته» و «تقلید صوری»، بلکه «الگوبرداری تمدنی» برای عبور از بحران‌های کنونی و زمینه‌سازی برای تحقق تمدن نوین اسلامی است. در این مسیر، تأسیس «شورای عالی فتوت و اخلاق حرفه‌ای»، «دانشکده بین‌رشته‌ای فتوت» و «کارگزاران فتوت در اصناف» به عنوان سه نهاد پیشنهادی، حلقه‌های اتصال میراث تمدنی به زیست‌جهان امروزین خواهند بود.
کلیدواژه ها
تمدن نوین اسلامی، نظام تأمین نیاز، فتوت‌نامه، اخلاق حرفه‌ای، الگوی آمایش
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر