| چالشهای اخلاقی کاربرد هوش مصنوعی در آموزش |
| کد مقاله : 1361-FUTURESTUDIES |
| نویسندگان |
|
سمیه ملکی *1، محمدرضا حبیبیپورفرد1، هادی براتی2 1معلم آموزش و پرورش شهرستان بیرجند 2استادیاردانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه بیرجند |
| چکیده مقاله |
| هوش مصنوعی بهعنوان یک فناوری نوظهور، تحولات شگرفی در نظامهای آموزشی ایجاد کرده است؛ اما کاربرد آن فراتر از مسائل فنی، چالشهای اخلاقی عمیقی را در ابعاد انسانی و اجتماعی به دنبال دارد. هدف اصلی این پژوهش، تبیین و واکاوی چالشهای اخلاقی چندوجهی در بهکارگیری هوش مصنوعی با تمرکز بر ابعاد فنی، پداگوژیک و اجتماعی-روانی بهمنظور صیانت از کرامت انسانی و عدالت در اکوسیستم یادگیری است. این پژوهش با روش تحلیلی-نظری و مبتنی بر مرور نظاممند و انتقادی منابع کتابخانهای و اسناد معتبر انجام شده است. یافتهها نشان میدهد که در بُعد فنی، مسائلی همچون نقض حریم خصوصی دادهها، عدم شفافیت عملکرد الگوریتمها (جعبه سیاه) و خطرات ناشی از دیپفیک وجود دارد. چالشهای پداگوژیک شامل نگرانی از تغییر ماهیت نقش معلم، دشواری ارزیابی صحیح به دلیل استفاده از ابزارهایی نظیر چتجیبیتی و کاهش تعاملات عاطفی در کلاس است. در حوزه اجتماعی-روانی نیز تعمیق شکاف دیجیتالی و نابرابری آموزشی، انزوای اجتماعی دانشآموزان و اضطراب ناشی از نظارت مداوم بهعنوان تهدیدات اصلی شناسایی شدند. نتیجهگیری پژوهش حاکی از آن است که هوش مصنوعی باید صرفاً نقش «معلمیار» را ایفا کند و جایگزین انسان نشود. جهت مدیریت این چالشها، تدوین منشور اخلاقی بومی، بازتعریف صلاحیتهای حرفهای معلمان برای ارتقای سواد دیجیتال و توزیع عادلانه زیرساختها جهت پیشگیری از تبعیض آموزشی ضروری است. |
| کلیدواژه ها |
| هوش مصنوعی در آموزش، اخلاق فناوری، حریم خصوصی دادهها، عدالت آموزشی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
