| آیندهپژوهی برنامه درسی جغرافیا در تربیت معلم؛ رویکردی مبتنی بر تحولات جهانی و هویت اسلامی–ایرانی |
| کد مقاله : 1358-FUTURESTUDIES |
| نویسندگان |
|
محترم محمدیاریان * گروه آموزشی جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان خراسان شمالی ، بجنورد، ایران، دانشگاه امام جعفرصادق (ع) |
| چکیده مقاله |
| آینده آموزش جغرافیا در تربیت معلم تحت تأثیر تحولات جهانی و الزامات هویتی اسلامی–ایرانی قرار دارد، اما شناخت و اولویتبندی عوامل مؤثر برای طراحی برنامه درسی آیندهنگر نیازمند تحلیل دقیق است. این پژوهش با هدف شناسایی پیشرانهای کلان، عدمقطعیتهای بحرانی و ارائه راهکار بازآرایی برنامه درسی، از روش تحلیل کیفی دادهها شامل مصاحبه با خبرگان و تحلیل مضمون استفاده کرده است. پیشرانهای کلان شامل تحولات جهانی نظیر تغییرات اقلیمی، جهانیشدن، انقلاب دیجیتال، فناوریهای مکانی، مهارتهای قرن بیستویکم و گفتمان توسعه پایدار، و همچنین الزامات هویتی اسلامی–ایرانی شامل مبانی انسانشناختی و جهانبینی توحیدی، مفهوم سرزمین و عدالت فضایی، سرمایه فرهنگی و سیاستهای کلان آموزشی است. تحلیل ساختاری MICMAC نقش کلیدی پیشرانها و متغیرهای اثرگذار را مشخص کرد و دو عدمقطعیت بحرانی شامل میزان پذیرش فناوریهای نوین و درجه تحقق الزامات هویتی شناسایی شد. بر اساس این تحلیل، چهار سناریوی آینده برنامه درسی طراحی گردید و بازآرایی برنامه درسی در ابعاد اهداف، محتوا، راهبردهای یاددهی–یادگیری و ارزشیابی صورت گرفت. یافتهها نشان میدهند که بازطراحی برنامه مبتنی بر سناریوها موجب تربیت معلمان آیندهنگر، هویتمند، توانمند در تحلیل مسائل محیطی و فضایی و متعهد به پایداری میشود. این پژوهش اهمیت ترکیب فناوری و هویت در طراحی برنامه درسی و نقش تحلیل ساختاری و سناریونویسی در ارتقای انعطافپذیری نظام تربیت معلم را برجسته میکند. |
| کلیدواژه ها |
| آموزش جغرافیا، تربیت معلم، برنامه درسی، پیشرانهای کلان، فناوری مکانی، هویت اسلامی–ایرانی، سناریونویسی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
