طراحی نقشه راه آینده‌پژوهی برای نظام آموزش و پرورش ایران در افق تمدن نوین اسلامی
کد مقاله : 1326-FUTURESTUDIES
نویسندگان
آتنا سادگی *1، محمد حسین نیکی ملکی2
1دانشجوی کارشناسی دانشگاه فرهنگیان قم ، رشته علوم تربیتی، پردیس حضرت معصومه س ایران ، قم
2دانشجوی کارشناسی دانشگاه فرهنگیان قم ، رشته آموزش الهیات، پردیس آیت الله طالقانی ایران ، قم
چکیده مقاله
در عصر حاضر که جهان با تحولات شتابان و پیچیدگی‌های فزاینده‌ای مواجه است، نظام‌های آموزشی به عنوان پیشران اصلی توسعه جوامع، نیازمند نگاهی آینده‌محور و استراتژیک هستند. این پژوهش با هدف طراحی نقشه راه آینده‌پژوهی برای نظام آموزش و پرورش ایران در افق تمدن نوین اسلامی انجام شد تا چارچوبی علمی و عملی برای حرکت هوشمندانه و هدفمند این نظام در دهه‌های آینده فراهم آورد. روش این پژوهش از نوع کیفی و رویکردی تحلیلی-توصیفی است که با استفاده از روش تحلیل مضمون و رویکرد پژوهش ترکیبی، به بررسی و یکپارچه‌سازی مبانی نظری آینده‌پژوهی، اسناد بالادستی نظام آموزشی (به‌ویژه سند تحول بنیادین آموزش و پرورش) و پژوهش‌های مرتبط با تمدن‌سازی اسلامی پرداخت. جامعه پژوهش شامل تمام اسناد، کتب و مقالات معتبر داخلی و خارجی مرتبط با موضوع بود که با روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب گردیدند. یافته‌های پژوهش نشان داد که نقشه راه مذکور باید بر پنج محور اصلی استوار باشد: ۱) بازتعریف اهداف و محتوای آموزشی بر اساس شاخص‌های تمدن نوین اسلامی؛ ۲) تربیت و توانمندسازی معلمان به عنوان "معمار آینده"؛ ۳) پرورش دانش‌آموزان با شایستگی‌های چندبعدی (ایمانی، اخلاقی، دانشی، مهارتی و اجتماعی)؛ ۴) طراحی محیط‌های یادگیری هوشمند و انعطاف‌پذیر با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین؛ و ۵) بازسازی ساختارهای مدیریتی و نظارتی با رویکرد یادگیرنده و پاسخگو. در نهایت، این نقشه راه با ترسیم سناریوهای محتمل (ایده‌آل، فزاینده، تداوم وضع موجود و فروپاشی).
کلیدواژه ها
آینده‌پژوهی، آموزش و پرورش، نقشه راه، تمدن نوین اسلامی، سند تحول بنیادین، سناریوپردازی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی