| تربیت معلم در آستانه الگوریتمها: آیندهپژوهی نسبت هوش مصنوعی، عاملیت معلم و هویت تربیتی در آموزش و پرورش ایران |
| کد مقاله : 1315-FUTURESTUDIES |
| نویسندگان |
|
محدثه السادات حسینی *1، الهه قوام زاده2 1دانشجوی دانشگاه فرهنگیان پردیس زینبیه استان تهران 2دانشجوی دانشگاه فرهنگیان پردیس علامه طباطبایی |
| چکیده مقاله |
| با گسترش شتابان هوش مصنوعی و نفوذ روزافزون الگوریتمها در فرآیندهای یاددهی–یادگیری، نظامهای آموزشی با پرسشهای بنیادینی درباره نقش معلم، ماهیت کنش تربیتی و آینده تربیت معلم مواجه شدهاند. پژوهش حاضر با هدف تبیین و بازاندیشی نسبت میان فناوریهای هوشمند، عاملیت حرفهای معلم و هویت تربیتی در آموزش و پرورش ایران، در افقهای آینده انجام شده است. این مطالعه از حیث هدف، بنیادی و از نظر ماهیت، کیفی بوده و با رویکرد آیندهپژوهانه تحلیلی–تفسیری صورت گرفته است. دادههای پژوهش از طریق مرور هدفمند، نظاممند و انتقادی منابع علمی معتبر داخلی و خارجی در حوزههایی چون هوش مصنوعی در آموزش، پداگوژی الگوریتمی، تصمیمگیری آموزشی، زیستجهان کلاس درس و فلسفه تعلیموتربیت گردآوری و بر اساس معیارهایی نظیر اعتبار علمی، روزآمدی و تناسب با زمینه فرهنگی ایران انتخاب شدند. تحلیل دادهها با بهرهگیری از تلفیق تحلیل مفهومی و تحلیل مضمون نظری انجام گرفت و طی آن مفاهیم کلیدی، روندهای مسلط، پیشرانهای فناورانه، فرهنگی و اخلاقی و نیز عدمقطعیتهای راهبردی مؤثر بر آینده تربیت معلم شناسایی شد. یافتهها نشان میدهد که هوش مصنوعی، در کنار فرصتهایی چون شخصیسازی آموزش، افزایش کارایی و حمایت از تصمیمگیری آموزشی، در صورت غلبه نگاه ابزاری و فناورمحور میتواند به تضعیف قضاوت تربیتی، کاهش استقلال حرفهای و فرسایش هویت معلم منجر شود. نتایج پژوهش تأکید میکند که آینده مطلوب تربیت معلم مستلزم اتخاذ رویکردی انتقادی–تربیتی به فناوری است؛ رویکردی که در آن هوش مصنوعی نه بهعنوان جایگزین معلم، بلکه بهمثابه ابزاری در خدمت تقویت عاملیت، مسئولیت اخلاقی و هویت فرهنگی–تربیتی معلم در چارچوب ارزشهای اسلامی–ایرانی به کار گرفته شود. |
| کلیدواژه ها |
| آیندهپژوهی، هوش مصنوعی، آموزش و پرورش، معلم، هویت تربیتی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
