| فرصتها و چالشهای بهکارگیری هوش مصنوعی در تربیت معلم: یک مطالعه کیفی |
| کد مقاله : 1314-FUTURESTUDIES |
| نویسندگان |
|
احسان زارعی * استادیار برنامه ریزی درسی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران. |
| چکیده مقاله |
| گسترش شتابان هوش مصنوعی در نظامهای آموزشی، چشماندازهای نوینی را پیش روی تربیت معلم قرار داده و در عین حال با چالشهای تربیتی، اخلاقی و نهادی همراه شده است. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل فرصتها و چالشهای بهکارگیری هوش مصنوعی در تربیت معلم انجام شد. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و با طرحی پیدایشی در چارچوب پارادایم کیفی انجام گرفت. دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته عمیق با ۱۲ نفر از خبرگان حوزه تعلیموتربیت و برنامهریزی درسی که با روش نمونهگیری هدفمند ملاکی انتخاب شده بودند، گردآوری شد و تا دستیابی به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل دادهها با بهرهگیری از روش تحلیل مضمون و با استفاده از الگوی «شبکه مضامین» انجام شد که طی آن مضامین پایه، سازماندهنده و فراگیر شناسایی و سازماندهی شدند. یافتهها نشان داد بهکارگیری هوش مصنوعی در تربیت معلم واجد فرصتهایی چون شخصیسازی یادگیری حرفهای معلمان، ارتقای کیفیت طراحی و اجرای تدریس، تحول در ارزشیابی آموزشی، توسعه حرفه ای و یادگیری مادامالعمر معلمان و پشتیبانی از تصمیم سازی و سیاست گذاری آموزشی است. در مقابل، چالشهایی نظیر چالش های اخلاقی و حقوقی، چالش های هویت و عاملیت حرفه ای، نابرابری ها و شکاف های مهارتی دیجیتال و چالش های برنامه درسی و نهادی نیز شناسایی شد. نتایج پژوهش بر ضرورت ادغام سنجیده، اخلاقمحور و عدالتمدار هوش مصنوعی در نظام تربیت معلم، توسعه سواد هوش مصنوعی معلمان و بازطراحی برنامههای درسی تربیت معلم تأکید دارد. |
| کلیدواژه ها |
| هوش مصنوعی، تربیت معلم، تحلیل مضمون، فرصتها و چالش های بکارگیری هوش مصنوعی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
