چارچوب اخلاقی به کارگیری هوش مصنوعی در تربیت معلم (الزامات، محدودیت ها و راهکارها)
کد مقاله : 1272-FUTURESTUDIES
نویسندگان
مهلا رضائی گروی *، فاطمه رمضانی، مهسا رضایی گروی
دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
گسترش هوش مصنوعی در نظام‌های آموزشی، ضرورت بازنگری در نقش معلم و تدوین چارچوب‌های اخلاقی برای بهره‌گیری مسئولانه از این فناوری را دوچندان کرده است. پژوهش حاضر با هدف تبیین الزامات، محدودیت‌ها و راهکارهای اخلاقی به‌کارگیری هوش مصنوعی در تربیت معلم انجام شده است. این مطالعه با روش توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر رویکرد کتابخانه ای، به بررسی ادبیات نظری و پژوهش‌های اخیر در حوزه هوش مصنوعی و تربیت معلم پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که هوش مصنوعی فرصت‌هایی همچون شخصی‌سازی یادگیری، بهبود ارزیابی، افزایش کارآمدی آموزشی و توسعه مهارت‌های حرفه‌ای معلمان را فراهم می‌کند؛ اما در کنار آن چالش‌هایی مانند نقض حریم خصوصی، سوگیری الگوریتمی، تهدید استقلال حرفه‌ای معلم، وابستگی یادگیرندگان به فناوری و نابرابری دسترسی نیز وجود دارد. بر اساس تحلیل انجام‌شده، چارچوب اخلاقی پیشنهادی شامل مؤلفه‌هایی چون شفافیت الگوریتمی، عدالت، مسئولیت‌پذیری، حفاظت از داده‌ها، توانمندسازی حرفه‌ای معلمان و حفظ عاملیت انسانی است. در پایان، راهکارهایی برای ادغام مسئولانه هوش مصنوعی در تربیت معلم ارائه شده است. نتایج این پژوهش می‌تواند به سیاست‌گذاران و برنامه‌ریزان تربیت معلم در طراحی برنامه‌های آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی کمک کند.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی، تربیت معلم، اخلاق حرفه‌ای، حریم خصوصی، عدالت آموزشی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی