| استفاده از هوش مصنوعی در اموزش عالی؛ تجربه زیسته اساتید دانشگاه فرهنگیان خراسان |
| کد مقاله : 1262-FUTURESTUDIES |
| نویسندگان |
|
مهدی ارخودی قلعه نوئی *1، حسین یعقوبی2، سید علی صالحی فر2 1: استادیار گروه آموزشی روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 14665-889 ، تهران، ایران. M.arkhodi@cfu.ac.ir، ORCID: 0000-0001-9929-7657 2دانشجوی دانشگاه فرهنگیان ، گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی، مشهد ، ایران |
| چکیده مقاله |
| پیشرفتهای شتابان فناوری، بهویژه هوش مصنوعی ، آموزش عالی را با دگرگونیهای عمیق پداگوژیک، پژوهشی و هویتی مواجه ساخته است. با وجود گسترش مطالعات پیرامون کاربست هوش مصنوعی، تجربه زیسته اساتید بهعنوان کنشگران اصلی آموزش عالی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف تبیین تجربه زیسته اساتید دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی از چالشها و فرصتهای استفاده از هوش مصنوعی در آموزش عالی انجام شد. این پژوهش با رویکرد کیفی و به روش پدیدارشناسی صورت گرفت و دادهها از طریق مصاحبههای عمیق نیمهساختاریافته با ۱۰ نفر از اساتید دانشگاه فرهنگیان که بهطور فعال از ابزارهای هوش مصنوعی در تدریس، پژوهش یا ارزشیابی استفاده میکردند، گردآوری شد. تحلیل دادهها بر اساس روش هفتمرحلهای کلایزری انجام گرفت. یافتهها نشان داد تجربه اساتید از هوش مصنوعی ماهیتی دوگانه دارد؛ از یکسو این فناوری بهعنوان فرصتی برای تحول در روشهای تدریس، شخصیسازی یادگیری، افزایش بهرهوری پژوهشی و بازتعریف نقش استاد از انتقالدهنده دانش به تسهیلگر یادگیری ادراک میشود، و از سوی دیگر، چالشهایی چون تضعیف تفکر عمیق و استقلال فکری دانشجویان، بروز بیاخلاقیهای آکادمیک، تهدید هویت فرهنگی، وابستگی فناورانه و ناکارآمدی ساختاری نظام آموزش عالی را به همراه دارد. نتایج پژوهش بر ضرورت اتخاذ رویکردی آگاهانه، انتقادی و تربیتمحور در سیاستگذاری و بهکارگیری هوش مصنوعی در آموزش عالی، بهویژه در دانشگاه فرهنگیان، تأکید دارد. |
| کلیدواژه ها |
| هوش مصنوعی، آموزش عالی، تجربه زیسته اساتید، دانشگاه فرهنگیان، چالشها و فرصتها، پدیدارشناسی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |
