آینده‌پژوهی و پداگوژی کوانتومی: چارچوبی نوین برای آینده‌نگری علوم محیطی (جغرافیا)
کد مقاله : 1256-FUTURESTUDIES
نویسندگان
علیرضا دویران *
گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665 تهران، ایران
چکیده مقاله
پیچیدگی تحولات فضایی و محیطی، توجه به آینده‌پژوهی در آموزش علوم محیطی را ضروری ساخته است. هدف این پژوهش بررسی تعامل و ارتباط میان آینده‌پژوهی مبتنی بر پداگوژی کوانتومی در دانش‌های مکان و فضاپایه (جغرافیا) است. روش پژوهش از نوع کیفی و توصیفی - تحلیلی مبتنی بر مطالعات اسنادی و کتابخانه‌ای است. در این چارچوب، مفاهیم، اصول و رویکردهای عملی مرتبط با آینده‌پژوهی آموزشی و پداگوژی کوانتومی استخراج، طبقه‌بندی و تحلیل شده و سپس با بهره‌گیری از تحلیل محتوای نظری، استدلال قیاسی و استنتاج منطقی پیوند این دو حوزه در آموزش دانش جغرافیا تبیین گردیده است. تمرکز اصلی پژوهش بر روشن‌سازی چگونگی کاربرد مفاهیم آموزش کوانتومی در آینده‌پژوهی برنامه درسی جغرافیا و تبیین سازوکارهای نظری آن در بافت واقعی آموزش علوم مکانی بوده است. ازآنجایی‌که روش تحقیق از نوع کیفی تبیینی - مفهومی است، تحلیل داده‌ها نیز منطبق بر روش استدلال منطقی، مقایسه نظری و تحلیل ارتباطی مبتنی بر ادبیات نظری بوده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد تلفیق آینده‌پژوهی با پداگوژی کوانتومی می‌تواند به تحول رویکرد آموزش جغرافیا از حالت توصیفی به یادگیری تحلیلی و آینده‌نگر منجر شود. در این چارچوب، پذیرش عدم قطعیت و پیچیدگی به تقویت انعطاف‌پذیری شناختی، تفکر احتمالاتی و توان تصمیم‌گیری فضایی کمک می‌کند. همچنین این رویکرد زمینه شکل‌گیری سواد فضایی آینده‌محور، تقویت نگاه میان‌رشته‌ای و پیوند مؤثرتر دانش جغرافیا با مسائل واقعی محیطی و برنامه‌ریزی فضایی را فراهم می‌سازد. در مجموع، نتایج بیانگر ظرفیت این الگو برای ارتقای کارآمدی علمی و کاربردی آموزش علوم مکان پایه در مواجهه با چالش‌های آینده است.
کلیدواژه ها
آینده‌پژوهی، کوانتوم، آموزش، جغرافیا
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر