تحلیل کیفی موانع تحول در نظام آموزشی ایران: گذار از برنامه درسی سنتی به آموزش مهارت‌محور
کد مقاله : 1251-FUTURESTUDIES
نویسندگان
فرناز فضلعلی *1، شیرین مالمیر2، فریده تیموری3، فاطمه سلیمانی3
1دانشجوی کارشناسی پیوسته آموزش کار و فناوری دانشگاه بنت الهدی صدر قزوین
2آموزگار آموزش و پرورش تویسرکان.همدان.ایران
3آموزگار آموزش و پرورش تویسرکان.همدان.ایران Teacher, Department of Education, Tuyserkan County, Hamedan, Iran
چکیده مقاله
علیرغم تأکید مطالعات پیشین بر چالش‌های نظام آموزشی ایران در مواجهه با جهانی‌شدن، تحلیل نظام‌مند موانع درونی و درهم‌تنیده به‌شکل «حلقه‌های معیوب» که تحول به سوی آموزش مهارت‌محور را بازمی‌دارند، کمتر مورد توجه بوده است. هدف این پژوهش، کشف و تحلیل این حلقه‌ها با تمرکز بر شکاف مهارتی و ارائه مدلی برای گذار از برنامه‌ریزی درسی سنتی بود. روش پژوهش ترکیبی اکتشافی (کیفی-کمی) بود که در فاز کیفی با ۴۰ خبره آموزشی مصاحبه نیمه‌ساختاریافته انجام و داده‌ها با تحلیل محتوای قراردادی بررسی شد و در فاز کمی، پرسشنامه‌ای محقق‌ساخته با پایایی ۰.۸۶ بین ۱۵۰ نفر از معلمان، مدیران و کارشناسان توزیع و داده‌ها با روش‌های آماری تحلیل گردید. یافته‌ها منجر به شناسایی پنج حلقه معیوب درهم‌تنیده شد: برنامه درسی (عدم انطباق با نیاز بازار کار، ۶۵.۶ درصد، =r۰.۶۷ در رشته‌های فنی)، روش تدریس (غلبه حافظه‌محوری ۵۸ درصد، ضعف تفکر انتقادی ۴۹.۲ درصد)، منابع (کمبود زیرساخت ۳۶ درصد، ضعف مهارت فناورانه معلمان ۲۹.۵ درصد و شکاف عدالت دیجیتال)، نیروی انسانی (فرسودگی معلمان و بی‌انگیزگی دانش‌آموزان) و حکمرانی (تمرکزگرایی و مقاومت سیستماتیک در برابر تغییر). نتیجه‌گیری کلی حاکی از آن است که غلبه بر این چالش‌ها نیازمند رویکردی یکپارچه و مداخله‌ای همزمان در سطوح ساختاری، فرآیندی و فرهنگی است و کاربرد اصلی پژوهش ارائه چارچوبی برای سیاست‌گذاری مهارت‌محور می‌باشد. اگرچه محدودیت‌هایی مانند دشواری تعمیم یافته‌های کیفی و محدودیت دسترسی به سطوح سیاست‌گذاری وجود داشت، پیشنهاد می‌شود مدل استخراج‌شده در بافت‌های عملیاتی مختلف آینده مورد آزمون و اصلاح قرار گیرد.
کلیدواژه ها
آموزش مهارت‌محور، برنامه درسی، تحول آموزشی، حلقه‌های معیوب، شکاف مهارتی، فرسودگی شغلی معلمان.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر