طراحی سناریوهای آینده نقش معلم ابتدایی در آموزش پرورش ایران در عصر هوش مصنوعی
کد مقاله : 1249-FUTURESTUDIES
نویسندگان
فاطمه بشارتی پور *
دانشجوی کارشناسی پیوسته، گروه آموزش ابتدایی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس امام جعفرصادق(ع)، بجنورد،ایران
چکیده مقاله
گسترش روزافزون هوش مصنوعی در عرصه‌های مختلف اجتماعی، نظام‌های آموزشی را در آستانه تحولی بنیادین قرار داده و بازتعریف نقش معلم، به‌ویژه در دوره ابتدایی، را به ضرورتی اجتناب‌ناپذیر تبدیل کرده است. پژوهش حاضر با هدف طراحی سناریوهای آینده نقش معلم ابتدایی در نظام آموزش و پرورش ایران در عصر هوش مصنوعی انجام شد. این مطالعه از نظر هدف کاربردی و از حیث رویکرد، کیفی و مبتنی بر روش آینده‌پژوهی با استفاده از سناریونویسی اکتشافی است. داده‌ها از طریق تحلیل اسناد بالادستی، مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه تربیت معلم و فناوری آموزشی و پرسشنامه محقق‌ساخته گردآوری شد. پس از تحلیل مضمون داده‌های کیفی و تحلیل توصیفی داده‌های پرسشنامه، دوازده پیشران مؤثر بر آینده نقش معلم شناسایی گردید. بر اساس ارزیابی میزان اهمیت و عدم‌قطعیت پیشران‌ها، «میزان نفوذ هوش مصنوعی در مدارس» و «سطح حمایت و سیاست‌گذاری نهادی» به‌عنوان عدم‌قطعیت‌های کلیدی انتخاب و مبنای طراحی سناریوها قرار گرفت. در نهایت، سه سناریوی واقع‌بینانه شامل «تحول هوشمند هدایت‌شده»، «فناوری‌محور کم‌عمق» و «تعادل انسانی–فناورانه» تدوین شد که هر یک پیامدهای متمایزی برای ابعاد آموزشی، تربیتی، تعاملی و فناورانه نقش معلم ابتدایی ترسیم می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد تحقق آینده مطلوب مستلزم هم‌افزایی سیاست‌گذاری هوشمند، توانمندسازی حرفه‌ای معلمان و حفظ هویت انسانی آموزش در کنار بهره‌گیری هدفمند از فناوری است.
کلیدواژه ها
سناریونویسی، آینده‌پژوهی آموزشی، نقش معلم ابتدایی، هوش مصنوعی در آموزش، پیشران‌های کلیدی، عدم‌قطعیت‌های راهبردی، سیاست‌گذاری آموزشی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر