طراحی الگوی تربیت رهبران آموزشی آینده: نقش ویژگی‌های شناختی، عاطفی و عملکردی مدیران اثربخش در تحول برنامه‌درسی دانشگاه فرهنگیان (مطالعه میدانی: دیدگاه معلمان و مدیران مدارس ابتدایی ارومیه)
کد مقاله : 1205-FUTURESTUDIES
نویسندگان
معصومه بوربور *1، بهاره عزیزی نژاد2
1کارشناس ارشد رشته علوم تربیتی گرایش مدیریت آموزشی، دانشگاه پیام نور، ارومیه، ایران. مدیر مدارس منطقه2 تهران
2دانشیار علوم تربیتی رشته مدیریت آموزشی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف پاسخگویی به نیاز نظام آموزشی به رهبران تحول‌آفرین و با توجه به شکاف موجود بین برنامه‌های تربیت معلم و شایستگی‌های مورد نیاز در عرصه عمل، به طراحی الگویی برای تربیت رهبران آموزشی آینده پرداخته است. پژوهش حاضر از نوع ترکیبی (کمی) و با روش توصیفی-پیمایشی اجرا شد. جامعه آماری شامل کلیه معلمان و مدیران مدارس ابتدایی شهر ارومیه در سال تحصیلی 98-1397 بود که از میان آن‌ها، 150 نفر با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده‌ها از چهار پرسشنامه استاندارد ارزیابی شناختی، نمایش عاطفی، عملکرد مدیران و مدیر اثربخش استفاده شد که روایی آن‌ها توسط متخصصان تأیید و پایایی آن‌ها با محاسبه آلفای کرونباخ (بالای 0.80) مورد تأیید قرار گرفت. تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون‌های همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه گام‌به‌گام انجام شد. یافته‌ها نشان داد که سه بُعد شایستگی، سهم معناداری در تبیین اثربخشی مدیران دارند: ویژگی‌های عملکردی (با محوریت مؤلفه‌های برقراری روابط انسانی و زمینه‌سازی یادگیری) به تنهایی 17%، ویژگی‌های شناختی (با تأکید بر مدیریت منابع) در گام دوم 33% و در نهایت ویژگی‌های عاطفی (با تمرکز بر نمایش واقعی احساسات) در مجموع 45 درصد از واریانس اثربخشی مدیران را تبیین کردند. بر اساس این یافته‌ها، الگوی سه‌بعدی تربیت رهبران آموزشی (TEL) طراحی شد که بر توسعه یکپارچه و همزمان «توانمندسازی شناختی» (تفکر راهبردی و تحلیل محیط)، «رشد عاطفی» (هوش هیجانی و مدیریت رابطه) و «مهارت‌های عملکردی» (اجرا و نوآوری آموزشی) تأکید دارد.
کلیدواژه ها
تربیت رهبران آموزشی، ویژگی‌های شناختی، ویژگی‌های عاطفی، ویژگی‌های عملکردی، برنامه‌درسی دانشگاه فرهنگیان، مدل TEL، مدیر اثربخش.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی