| از تفکر کاذب تا رنج تفکر؛ نقد روانشناختی و تربیتی کاربرد هوش مصنوعی در فرآیند یادگیری |
| کد مقاله : 1195-FUTURESTUDIES |
| نویسندگان |
|
محمدامین حیدرآزاد * حوزوی |
| چکیده مقاله |
| گسترش سریع هوش مصنوعی در فضای آموزشی، نظام تربیتی را با چالشی جدی روبهرو کرده است؛ چالشی که تنها به تقلب یا شیوه انجام تکالیف محدود نمیشود، بلکه مستقیماً با سرنوشت تفکر در فرآیند یادگیری ارتباط دارد. در تربیت اسلامی و روانشناسی یادگیری، دانایی پایدار زمانی شکل میگیرد که ذهن با مسئله درگیر شود و رنج اندیشیدن را تجربه کند. استاد شهید مرتضی مطهری هدف تعلیم را پرورش قدرت تحلیل میدانست، نه انباشتن اطلاعات، و استاد علی صفایی حائری نیز رشد انسان را نتیجه عبور آگاهانه از دشواریها و مواجهه فعال با بحرانها معرفی میکرد. در چنین چارچوبی، استفاده پاسخمحور از ابزارهای هوش مصنوعی، هرچند یادگیری را سریعتر و آسانتر نشان میدهد، اما با ایجاد نوعی «تفکر کاذب»، فرصت رشد عقلانی را از متعلم میگیرد. پژوهش حاضر با تکیه بر این مبانی و با بهرهگیری از یافتههای روانشناسی یادگیری، نشان میدهد که تسهیل افراطی آموزش به تضعیف مهارت حل مسئله و کاهش تحمل رنج تفکر میانجامد. راهحل پیشنهادی، حذف فناوری نیست، بلکه بازتعریف نقش آن در کلاس درس است؛ بهگونهای که هوش مصنوعی بهجای پاسخدهنده، نقش پرسشگر و نقدکننده را بر عهده گیرد و دانشآموز از مصرفکننده پاسخ، به فاعلِ منتقد و تحلیلگر تبدیل شود. |
| کلیدواژه ها |
| تعلیم و تربیت، روانشناسی یادگیری، هوش مصنوعی، تفکر کاذب، رنج تفکر، شهید مطهری، صفایی حائری |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
