آموزش تاریخ در ایران: از پیشینه سنتی تا چالش های نوین در عصر فناوری و تربیت شهروندی
کد مقاله : 1192-FUTURESTUDIES
نویسندگان
مهدی رضا حسینیان *1، ادریس خالقی پور2، علی اصغر سام دلیری3، محمدعلی پرهیزگار4
1دانشجو معلم دانشگاه فرهنگیان پردیس آیت الله طالقانی قم
2دانشجومعلم دانشگاه فرهنگیان پردیس آیت الله طالقانی قم
3استادیار گروه الهیات تخصصی، دانشگاه فرهنگیان، قم، ایران.
4استادیار گروه الهیات تخصصی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
چکیده مقاله
آموزش تاریخ در ایران از گذشته‌ای سنتی تا امروز، مسیر پرتحولی را طی کرده است. در دوره‌های سنتی، تاریخ بیشتر در قالب روایت‌گری و حفظ متون کلاسیک مانند تاریخ بیهقی و تاریخ طبری آموزش داده می‌شد و هدف اصلی آن انتقال میراث فرهنگی و دینی بود. با ورود نظام آموزشی مدرن در عصر قاجار و پهلوی، تاریخ به‌عنوان یک درس مستقل وارد مدارس شد و بر ملی‌گرایی و هویت ایرانی تأکید یافت. پس از انقلاب اسلامی، آموزش تاریخ با رویکردی جدید به بازسازی هویت دینی و ملی پرداخت. امروزه، با گسترش فناوری‌های نوین و تغییر نیازهای اجتماعی، آموزش تاریخ با چالش‌های تازه‌ای روبه‌روست؛ از جمله وابستگی به منابع دیجیتال، خطر اطلاعات نادرست، سطحی‌نگری، و کم‌توجهی به تحلیل انتقادی.

این پژوهش با رویکردی تحلیلی و انتقادی، ضمن بررسی تحول آموزش تاریخ در ایران، به چالش‌های نوین در عصر فناوری پرداخته و نقش آموزش تاریخ در تربیت شهروندی آگاه و نقاد را تبیین کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که ساختار فعلی آموزش تاریخ ظرفیت بالقوه برای تربیت شهروندی دارد، اما بالفعل‌سازی این ظرفیت نیازمند اصلاحات جدی است. راهکارهای پیشنهادی شامل بازنگری در محتوای کتاب‌های درسی، تحول در روش‌های تدریس، اصلاح شیوه‌های ارزشیابی، تقویت فرهنگ نقدپذیری و بهره‌گیری از رویکرد میان‌رشته‌ای است.
کلیدواژه ها
آموزش تاریخ، ایران، فناوری آموزشی، تربیت شهروندی، تفکر انتقادی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر