| صورتبندی یک الگوی مفهومی از شایستگیهای معلم آینده در مواجهه با هوش مصنوعی: یک مطالعه تحلیل اسنادی |
| کد مقاله : 1152-FUTURESTUDIES |
| نویسندگان |
|
سید مهدی موسوی *1، رسول بهنام قراجلر2 1عضو هیات علمی گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. Faculty member of the Persian Language and Literature Teaching Department, Farhangian University, Tehran, Iran. 2عضو هیات علمی گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان |
| چکیده مقاله |
| این پژوهش با هدف استخراج و صورتبندی یک الگوی مفهومی از شایستگیهای حرفهای معلم آینده در مواجهه با هوش مصنوعی انجام شده است. تمرکز اصلی پژوهش بر تبیین شایستگیها در سطحی فراتر از مهارتهای فناورانه و با لحاظکردن ابعاد شناختی، عملی و اخلاقی حرفه معلم است. پژوهش با رویکرد کیفی و بهروش تحلیل محتوای استقرایی انجام شد. پیکره پژوهش شامل سند تحول بنیادین آموزشوپرورش، چارچوب شایستگیهای یونسکو (2024) و ۲۸ مقاله علمی–پژوهشی منتشرشده در بازه زمانی 2020 تا 2024 بود. دادهها طی سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. تحلیل دادهها به استخراج یک الگوی چهاربعدی یکپارچه انجامید که شامل: سواد و دانش هوش مصنوعی بهعنوان زیربنای شناختی–فناورانه، شایستگی طراحی و اجرای آموزش در قالب کاربست تلفیقی در چارچوب TPACK، اخلاق حرفهای و مسئولیت اجتماعی بهمثابه چارچوب حکمرانی ارزشمحور، و توسعه حرفهای مستمر بهعنوان سازوکار پویایی و بهروزرسانی حرفهای معلم است. این ابعاد در تعاملی پویا، منظومهای منسجم از شایستگیها را شکل میدهند که نشان میدهد آمادگی معلمان برای عصر هوش مصنوعی، مستلزم بازاندیشی در هویت و نقش حرفهای آنان و فراتر از آموزشهای فنی صرف است. نتیجهگیری این پژوهش مبتنی بر الگوی مفهومی پیشنهادی میتواند بهعنوان چارچوبی تحلیلی برای بازنگری برنامههای تربیت معلم و سیاستگذاری توسعه حرفهای مورد استفاده قرار گیرد. با این حال، از آنجا که الگو بر تحلیل اسنادی استوار است، اعتبارسنجی تجربی و آزمون میدانی آن در پژوهشهای آتی ضروری به نظر میرسد. |
| کلیدواژه ها |
| تربیت معلم، شایستگی حرفهای، هوش مصنوعی، تحلیل محتوا، چارچوب شایستگی، TPACK. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
