توسعه‌ی کاربست هوش مصنوعی در توانمندسازی معلمان و نقش آن در بهبود فرآیند یادگیری- یاددهی
کد مقاله : 1103-FUTURESTUDIES
نویسندگان
محمد رحیم پور *1، احمد بیات2، مبینا تیموری3
1دانشجوی علوم تربیتی ، دانشگاه فرهنگیان همدان ، شاغل در آموزش و پرورش شهرستان تویسرکان
2. استادیار گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران bayat@cfu.ac.ir
31. دانشجوی کارشناسی علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، پردیس شهید باهنر، همدان، ایران؛ شاغل در اداره‌ی آموزش و پرورش شهرستان تویسرکان.
چکیده مقاله
امروزه استفاده از هوش مصنوعی در حوزه‌های گوناگون به امری رایج تبدیل شده است. برای استفاده از این ابزار سودمند در حیطه‌ی آموزش و پرورش ملاحظات و نکاتی وجود دارد. این پژوهش با هدف بررسی توسعه‌ی کاربست هوش مصنوعی در توانمندسازی معلمان و نقش آن در بهبود فرآیند یاددهی- یادگیری در مدارس ابتدایی انجام شد. پژوهش حاضر با روش تحقیق ترکیبی (کمی و کیفی) و با طرح تحقیق توصیفی- پیمایشی اجرا گردید. نمونه‌ی پژوهش شامل 120 نفر از معلمان و 200 نفر از دانش‌آموزان پایه‌های چهارم تا ششم ابتدایی مدارس نواحی مختلف آموزش و پرورش شهر همدان در سال‌تحصیلی 1405- 1404 بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند. ابزارهای به کار رفته در پژوهش شامل پرسش‌نامه‌ی پژوهشگرساخته برای معلمان و دانش‌آموزان، برگه‌ی مشاهده تعاملات کلاسی، و مصاحبه‌ی نیمه‌ساختاریافته با گروهی از معلمان و مدیران بود. یافته‌ها نشان داد که کاربست هوش مصنوعی از طریق شخصی‌سازی محتوا، ارائه‌ی بازخورد سریع، و تعاملی‌سازی آموزش، به طور معناداری موجب افزایش انگیزه و بهبود عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان می‌شود. با این حال، چالش‌های عمده‌ای از جمله کمبود زیرساخت فناورانه، فقدان آموزش تخصصی معلمان، نگرانی‌های اخلاقی درباره‌ی رعایت حریم خصوصی داده‌ها، و خطر کاهش ارتباط عاطفی بین معلم با دانش‌آموز شناسایی شدند. نتایج نهایی پژوهش حاکی از آن است که هوش مصنوعی می‌تواند نقش معلم را از صرف انتقال‌دهنده‌ی دانش به تسهیل‌گر و راهنمای فرآیند یادگیری تغییر دهد، مشروط بر این‌که با برنامه‌ریزی دقیق، آموزش گسترده، و تدوین چارچوب‌های اخلاقی همراه باشد.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی در آموزش، توانمندسازی معلمان، بهبود یاددهی- یادگیری، دانش‌آموزان
وضعیت: پذیرفته شده