آینده پژوهی در آموزش و پرورش و ترسیم افق های نوین تربیت معلم
کد مقاله : 1060-FUTURESTUDIES
نویسندگان
ملیکا صفی خانی *
دانشجوی دانشگاه فرهنگیان
چکیده مقاله
چکیده :هدف این پژوهش، واکاوی ژرف‌سازانهٔ روندهای بنیادین مؤثر بر آیندهٔ آموزش و پرورش و طراحی الگویی آینده‌نگر برای نظام تربیت معلم بر پایهٔ اصول آینده‌پژوهی انتقادی و با تأکید بر بستر فرهنگی ایران است. فرهنگ که «مجموعهٔ پیچیده‌ای از باورها، ارزش‌ها، هنرها، اخلاقیات، قوانین و سنن است که انسان به عنوان عضو جامعه کسب می‌کند» (تیلور، 1871، به نقل از باقری، 1398، ص 57)، چارچوب معنایی هرگونه تحول آموزشی را شکل می‌دهد. در ایران، این چارچوب در آستانهٔ تحولی پارادایمیک تحت تأثیر «جهانی‌شدن، دگردیسی خانواده و انقلاب اطلاعاتی» قرار دارد (فراستخواه، 1399). این پژوهش با رویکردی کیفی و با بهره‌گیری از روش‌های تحلیل لایه‌ای علّی و تحلیل مضمون متون معتبر فارسی و بین‌المللی انجام شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که تحقق «سند تحول بنیادین آموزش و پرورش» و گذار از وضعیت موجود به وضعیت مطلوب، مستلزم پرورش «معلم تراز جمهوری اسلامی ایران» به عنوان عاملیت آگاه، فکور و تحول‌آفرین است (مهرمحمدی، 1399). این معلم آینده، نیازمند شایستگی‌های ترکیبی از حکمت نظری و عملی، مهارت‌های فناورانهٔ عمیق، هوش فرهنگی و اجتماعی، و توانایی تدریس در محیط‌های یادگیری پیچیده و چندفرهنگی است. بر این اساس، نظام تربیت معلم باید از الگوی سنتی «انتقال معلومات» به سوی الگوی «اکولوژی یادگیری حرفه‌ای» حرکت کند که در آن دانشگاه فرهنگیان به کارگاه تولید دانش تربیتی بومی، آزمایشگاه آینده‌پژوهی آموزشی و کانون نوآوری اجتماعی تبدیل شود.
کلیدواژه ها
کلید واژه ها:آینده‌پژوهی انتقادی، تربیت معلم، سند تحول بنیادین، معلم تراز جمهوری اسلامی ایران، اکولوژی یادگیری، دانش تربیتی بومی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر