تدوین چارچوب مفهومی دانش پداگوژیکی محتوایی فناورانه (TPACK) معلمان دوره ابتدایی
کد مقاله : 1045-FUTURESTUDIES
نویسندگان
حمید طریفی حسینی *
استادیار گروه آموزش روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، تهران
چکیده مقاله
چارچوب دانش پداگوژیکی محتوایی فناورانه (TPACK) به عنوان مدلی مفهومی، دانش مورد نیاز معلمان برای تدریس مؤثر با فناوری را تبیین می‌کند. با این حال، فقدان یک چارچوب جامع و به‌روز TPACK که به‌طور خاص برای معلمان دوره ابتدایی و با توجه به پیشرفت‌های فناورانه نوظهور مانند هوش مصنوعی طراحی شده باشد، احساس می‌شود. این پژوهش با هدف ارائه چارچوب مفهومی TPACK برای معلمان ابتدایی، با رویکرد سنتزپژوهی کیفی (فراترکیب) انجام شد. بدین منظور، با جستجو در پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر و با استفاده از کلیدواژه‌های مرتبط، ۱۲ مقاله منتخب با روش نمونه‌گیری هدفمند تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب و بر اساس الگوی شش مرحله‌ای روبرتس تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که چارچوب TPACK بر تعامل پویا و پیچیده سه حوزه اصلی دانش محتوایی، پداگوژیکی و فناورانه و همچنین چهار حوزه ترکیبیِ دانش محتوایی پداگوژیکی، دانش محتوایی فناورانه، دانش پداگوژیکی فناورانه و در نهایت دانش محتوایی پداگوژیکی فناورانه استوار است. در بافت حساس دوره ابتدایی، دستیابی به TPACK مستلزم توجه همزمان به مراحل رشد دانش‌آموزان و انطباق فناوری با اهداف آموزشی است. نتایج مؤید آن است که چارچوب پیشنهادی، می‌تواند به عنوان نقشه‌راه مفهومی برای طراحی برنامه‌های توسعه حرفه‌ای هدفمند معلمان ابتدایی، بازاندیشی در فرایند تربیت معلم و غنی‌سازی آموزش‌های ضمن خدمت به کار رود. این چارچوب با تأکید بر ماهیت ترکیبی، پویا و وابسته به بافتِ دانش معلمی، درکی عمیق‌تر از الزامات تدریس مؤثر با فناوری در پایه‌های ابتدایی ارائه می‌دهد.
کلیدواژه ها
دانش پداگوژیکی محتوایی فناورانه، چارچوب TPACK، معلمان دوره ابتدایی، ادغام فناوری
وضعیت: پذیرفته شده