واکاوی پدیدارشناختی ویژگی‌های معلّمان اثربخش از منظر دانشجومعلّمان دختر دانشگاه فرهنگیان
کد مقاله : 1022-FUTURESTUDIES
نویسندگان
مینا محبی *، زهرا محبی
گروه آموزش روانشناسی و مشاوره، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران
چکیده مقاله
معلّمان تأثیر عمیقی بر عملکرد تحصیلی و یادگیری دانش‌آموزان دارند. در این میان، برخی از معلّمان در بهبود نتایج آموزشی و رفتاری دانش‌آموزان به وضوح اثربخش‌تر از دیگران هستند. هدف پژوهش حاضر، شناسایی تجارب زیستۀ دانشجومعلّمان از ویژگی‌های معلّمان اثربخش بود. روش پژوهش، کیفی و از نوع پدیدارشناسی بود. جامعه پژوهش شامل همه دانشجومعلّمان دختر مشغول به تحصیل در پردیس خواهران دانشگاه فرهنگیان استان گیلان در سال تحصیلی 1403-1402 بود. نمونه‌گیری به روش هدفمند و با استفاده از روش اشباع انجام شد. 23 نفر از دانشجومعلّمان دختر دانشگاه فرهنگیان استان گیلان به عنوان نمونه انتخاب شدند. به علاوه، اطلاعات پژوهش با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش هفت مرحله‌ای کلایزی انجام شد. یافته‌های پژوهش به شناسایی دو مضمون اصلی و هشت مضمون فرعی منجر شد. مضامین اصلی پژوهش شامل «ویژگی‌های حرفه‌ای معلّم» و «ویژگی‌های روانشناختی معلّم» بود. همچنین، «توجه به نیازهای فراگیران در فرایند تدریس»، «دانش و نگرش علمی»، «راهبردهای آموزشی کارآمد»، «مدیریت کلاسی اثربخش»، «خصوصیات شخصیتی»، «مهارت‌های ارتباطی»، «اخلاق‌مداری»، و «وظیفه‌شناسی»، مضامین فرعی پژوهش را تشکیل دادند. یافته‌های پژوهش حاضر نشان داد که تخصص در درس، اخلاق‌مداری و مهارت‌های ارتباط مؤثر با دانش‌آموزان از جمله مهمترین ویژگی‌های حرفه‌ای و روانشناختی معلّمان هستند که بر ادراک تدریس اثربخش آنان از سوی فراگیران تأثیر می‌گذارد.
کلیدواژه ها
پدیدارشناسی، تدریس اثربخش، دانشجومعلّمان، کلاس درس، معلّمان اثربخش
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی