| طراحی چارچوب تلفیق هوش مصنوعی و تربیت اسلامی در برنامه درسی تربیت معلم: رویکردی آینده نگر |
| کد مقاله : 1020-FUTURESTUDIES |
| نویسندگان |
|
امیرحسین علیزاده رحمانلو *، علی نوروزی، امین رنجبر گرگری آموزش پرورش |
| چکیده مقاله |
| تحولات شتابان هوش مصنوعی، نظامهای تربیت معلم جهان را با چالشی بیسابقه و فرصتی تاریخی مواجه ساخته است. این پژوهش با هدف طراحی چارچوبی بومی و نظاممند برای تلفیق هوش مصنوعی و اصول تربیت اسلامی در برنامهدرسی تربیت معلم دانشگاه فرهنگیان انجام شده است. رویکرد پژوهش، کیفی و روش آن تحلیل محتوای اسنادی است. جامعه پژوهشی شامل سه دسته اسناد کلیدی بود: اسناد بالادستی ملی (سند تحول بنیادین و بیانیه گام دوم)، متون اصیل تربیت اسلامی (قرآن، روایات، فلسفه تربیت) و ادبیات پژوهشی معتبر حوزه هوش مصنوعی در آموزش. فرآیند تحلیل با کدگذاری مفهومی و استخراج مقولههای کلیدی از این اسناد انجام پذیرفت. یافتههای پژوهش به طراحی «چارچوب چهاربعدی تلفیق هوش مصنوعی و تربیت اسلامی» منجر شد که ابعاد آن عبارتند از: بعد فلسفی و ارزشی (تبیین جایگاه ابزاری هوش مصنوعی در خدمت اهداف متعالی تربیت اسلامی)، بعد محتوایی و دانشی (سازماندهی محتوای سواد هوش مصنوعی حول محورهای اخلاق، عدالت و مسئولیت)، بعد روشی و مهارتی (کاربرد عملی ابزارهای هوش مصنوعی برای تقویت روشهای فعال تدریس و پرورش تفکر) و بعد ارزشیابی و بازخورد (بازتعریف شایستگیهای معلمی با تأکید بر قضاوت اخلاقی و خلاقیت در عصر دیجیتال). این چارچوب نشان میدهد که هوش مصنوعی نه تنها تهدیدی برای هویت تربیت اسلامی نیست، بلکه اگر در چارچوبی حکیمانه به کار گرفته شود، میتواند به ابزاری توانمند برای تحقق آرمانهای سند تحول بنیادین تبدیل گردد. نتیجه نهایی تأکید بر لزوم گذار از رویکرد مصرفگرایانه به رویکرد فعال و انتقادی در مواجهه با فناوریهای نوین در تربیت معلم ایران است. |
| کلیدواژه ها |
| هوش مصنوعی، تربیت معلم، برنامه درسی، تربیت اسلامی، آینده پژوهی، دانشگاه فرهنگیان |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |
